Sint-Antoniusvieringen erkend als immaterieel erfgoed

De Vlaamse minister van Cultuur plaatst de Sint-Antoniusvieringen op de Inventaris Vlaanderen van het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Deze jaarlijkse volksfeesten ter ere van Sint-Antonius, de patroonheilige van de varkens, varkenshoeders en slagers, worden in tal van Vlaamse dorpen georganiseerd rond 17 januari, ook in Oud-Turnhout.

Oud-Turnhout drijvende kracht achter de erkenning

In de parochie van Sint-Antonius Abt te Oosthoven (Oud-Turnhout) bestaat de verering van haar patroonheilige al van in 1522. Met een jaartje uitstel omwille van corona wordt dit jaar het 500-jarig bestaan gevierd met een uitgebreid programma.

Dit was tevens de aanleiding voor Jan Aerts, voorzitter werkgroep 500 jaar Sint-Antoniusverering Oosthoven, om een aanvraagdossier in te dienen tot het bekomen van de erkenning als immaterieel Vlaams cultureel erfgoed. Andere Sint-Antoniusvieringen sloten zich hier graag bij aan.

De Inventaris Vlaanderen van het Immaterieel Cultureel Erfgoed geeft een overzicht van ons niet-tastbaar erfgoed: onze kennis, gewoontes, gebruiken en praktijken die dermate belangrijk zijn dat we ze moeten koesteren om aan volgende generaties te kunnen doorgeven. De Inventaris Vlaanderen kadert binnen de Unesco-conventie voor het borgen van immaterieel cultureel erfgoed. De minister van Cultuur voegt nu de Vlaamse Sint-Antoniusvieringen toe aan die inventaris.

Vieringen met een verbindende rol

Jaarlijks wordt rond zijn naamdag, 17 januari, ‘Toontje met het varken’ gevierd. Die bijnaam kreeg Sint-Antonius, patroonheilige van de varkens, varkenshoeders en slagers, al in de middeleeuwen. Ook de dag van vandaag wordt de heilige nog in tal van Vlaamse dorpen gevierd.

De Sint-Antoniusvieringen zijn heuse volksfeesten waar honderden mensen uit diverse verenigingen aan deelnemen. In elke gemeente heeft de Sint-Antoniusviering zijn eigen unieke karakter. Toch delen de verschillende vieringen gemeenschappelijke kenmerken. Zo start de feestdag meestal met een religieuze plechtigheid - een misviering - waarbij vleeswaren en lokale producten worden gezegend. Na de eucharistieviering worden de offergaven per opbod verkocht. De veiling trekt veel kijklustigen en de opbrengst gaat steevast naar de parochie. De dag wordt afgesloten met een groot volksfeest en vormt een hoogdag voor de lokale gemeenschap.

De Sint-Antoniusvieringen brengen mensen samen, over de generaties heen, en spelen een belangrijke verbindende rol binnen de lokale gemeenschap, ook in Oosthoven.

Minister van Cultuur Jan Jambon

“De Sint-Antoniusvieringen zijn een traditie die sterk leeft op lokaal niveau. Het verheugt mij dat de gemeenschappen de meerwaarde van een netwerk van vieringen zien. Daarnaast zoeken zij naar hedendaagse invullingen van het religieuze aspect, wat een manier kan zijn om dit erfgoed ook bij jongeren te laten leven.

Ik wens alle betrokken gemeenschappen en beoefenaars heel veel succes in hun verdere acties om dit immaterieel erfgoed te borgen.”

Heb je vragen over de Sint-Antoniusvieringen Vlaanderen of Oosthoven? Neem dan contact op met Jan Aerts via jan@aertsot.be of 0475 75 70 50.

Feestweek 500 jaar Sint-Antoniusverering Oosthoven

Van 14 januari tot en met 22 januari wordt het 500 jarig jubileum uitgebreid gevierd.  Een hele week wordt er in en om de in de kerk gefeest: van een kinderworkshop, proeverij tot een quiz of een dansfeest. Voor ieder wat wils, voor jong en oud.

Programma: www.oud-turnhout.be/sint-antonius 

Gepubliceerd op dinsdag 17 jan 2023 om 09:00